De toestand in de (binnen)wereld, deel 21, door Bert-Jan van der Mieden

Hoop doet leven. Optimisme maakt het leven beter!

“Hoop doet ons verlangen, optimisme doet ons veranderen.”

In een wereld vol uitdagingen – zoals onder andere armoede, klimaatverandering en schendingen van de Mensenrechten en de Kinderrechten – is hoop belangrijk, maar hoop alleen is niet genoeg.

Als we iets hopen dan verlangen, of verwachten we dat er in de toekomst iets goeds gaat gebeuren, of dat het dan beter zal gaan. We zijn er echter niet zeker van en hebben er geen directe invloed op. Als mensen iets hopen is er vaak sprake van een passieve houding. “We hopen er maar het beste van” zeggen we dan. Hoop erkent dat we niet alles in de hand hebben en dat er krachten zijn die ons bestaan en onze invloed overstijgen. Hoop is vaak verbonden met geloof en kan troost bieden. Hoop is iets dat ieder mens in meer of mindere mate wel eens nodig heeft. Voor mensen die in armoede leven, of met gewelddadige conflicten, of onrecht te maken hebben, kan hoop hen staande houden en de moed geven om door te gaan.

Optimisme gaat een stap verder en zet ons in beweging. Het is niet alleen het verlangen naar een betere toekomst, maar ook het geloof en het vertrouwen dat wij daar zelf actief aan kunnen bijdragen. Optimisten laten zich niet verlammen door problemen, maar zien juist mogelijkheden om iets te veranderen. Zij geloven dat wij zélf het positieve verschil kunnen maken en dat samenwerking tot vooruitgang leidt. Juist in deze tijd is realistisch optimisme onmisbaar. Optimisme zet ons namelijk ook aan om op te staan tegen onrecht en ons in te zetten voor een wereld waarin ieder mens waardig kan leven en zijn/haar unieke bijdrage kan leveren aan het geheel.

“Optimisme is geen naïviteit, maar de motor van vooruitgang.”

Hoop wordt als meer realistisch ervaren in extreme situaties, zoals oorlogen en rampen, waarin optimisme misplaatst kan lijken. Maar optimisten zijn niet naïef. Zij onderschatten de moeilijkheden niet, negeren de gevaren en risico’s niet en denken ook niet dat alles wel goed komt. Optimisten zien niet alleen de problemen, maar ook de kansen en mogelijkheden. Zij nemen hun verantwoordelijkheid en tonen hun betrokkenheid, door bewust te doen en actief te zoeken naar oplossingen. Zij zetten hoop om in daden voor een betere en rechtvaardiger wereld. En dat is precies dat wat wij vandaag en de komende jaren gaan doen vanuit het PyramideRegieNetwerk (het PRN)!

Het zijn de optimisten die nieuwe oplossingen bedenken en, ondanks tegenslagen, altijd doorzetten. Optimisten hebben een positief effect op onze gezondheid en ons welzijn. Dat zien we terug in de Sustainable Development Goals (de SDG’s) en in de Mensenrechten en Kinderrechten (De MKR). De SDG’s en de MKR zijn misschien wel het beste voorbeeld van hoe hoop en optimisme samenkomen en elkaar versterken. Zij zijn namelijk niet slechts een verzameling idealen, maar een oproep tot wereldwijde actie en geloof in vooruitgang.

Optimisme geeft mensen en gemeenschappen de moed en de energie om, ondanks alles wat er in de samenleving en in deze wereld misgaat, te geloven dat de SDG’s en de MKR realiseerbaar zijn. Zonder optimisme lijken de SDG’s en de MKR onhaalbaar. Met optimisme worden ze een richtinggevend kompas voor vooruitgang.

“Met hoop houden we vol, met optimisme bouwen we aan een luisterrijke toekomst.”

Hoop is hierbij de brandstof die ons laat geloven dat een rechtvaardige en duurzame wereld mogelijk is. Maar optimisme is de motor die mensen en landen aanzet om daadwerkelijk plannen te maken, beleid te ontwikkelen en oplossingen te vinden. Zonder hoop verliezen we het perspectief, maar zonder optimisme missen we de daadkracht.

Zowel de SDG’s als de MKR vragen om een optimistische houding. Ze zijn beide vastgelegd in het vertrouwen dat de wereld rechtvaardiger en duurzamer kan worden. Optimisme maakt ons niet blind voor onrecht, maar geeft ons – als realistische idealisten en idealistische realisten – de kracht om voor de SDG’s en de MKR te staan en te gaan. Door realistisch optimisme kunnen we met ons hoofd, hart en onze ledematen zowel de SDG’s als de MKR integraal realiseren.

Voor kinderen geldt het belang van optimisme wellicht nog sterker. Hoop doet hen weten dat ze ertoe doen, dat hun stem gehoord mag worden en dat bijvoorbeeld rechtvaardigheid en vrijheid realiseerbaar zijn, maar optimisme geeft kinderen en volwassenen de kracht om samen te bouwen aan een toekomst waarin de Kinderrechten ook echt worden gerealiseerd en nageleefd. Het moedigt ons aan om wetten te verbeteren, rechtvaardigheid te eisen en kinderen en andere kwetsbaren een veilige, kansrijke toekomst te bieden.

Het realiseren van de SDG’s en de MKR is een oproep tot wereldwijde actie. Optimisme geeft ons daarbij moed en is ons kompas, waarmee we koers kunnen zetten naar een luisterrijke toekomst, zowel voor de huidige als toekomstige generaties. Hoop laat ons verlangen naar een betere toekomst, maar door optimisme bouwen we zelf aan die toekomst. Daarom is optimisme geen naïeve blik op de wereld, maar een bewuste en noodzakelijke keuze. Een keuze om niet alleen te geloven, maar ook te handelen en multidisciplinair samen te werken aan het integraal realiseren van de SDG’s en de MKR.

Hoewel hoop en optimisme dus verschillend zijn, vullen ze elkaar als bondgenoten prachtig aan. Hoop biedt veerkracht in tijden van tegenslag, terwijl optimisme richting geeft aan actie. Samen zorgen ze voor innerlijke kracht én uiterlijke daadkracht. Ze laten zien dat een betere en duurzame wereld niet alleen denkbaar, maar ook realiseerbaar is.

Wil jij ook je dromen, verlangens en doelstellingen realiseren en dus je zielsverlangen omzetten in realistisch optimisme en daadkracht? Schrijf je dan in voor 12 december aanstaande en 06 maart 2026. Zie www.ikverbind.nl