De toestand in de (binnen)wereld door Bert-Jan van der Mieden, deel 4.

Samen koers zetten naar een nieuw handelingsperspectief

In het eerste artikel schreef ik over onze binnen- en de buitenkant. In het tweede artikel over de zin en betekenis van het lijden, hoe we dat een plek kunnen geven en wellicht kunnen opheffen. In het derde artikel gaf ik voorbeelden over hoe we de wereld kunnen verbeteren.

Dit artikel schrijf en publiceer ik op 4 en 5 mei. In Nederland herdenken we op 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Europa en Zuid-Oost-Azië. Sinds 1961 herdenken we ook de slachtoffers van oorlogssituaties en vredesoperaties waarbij Nederland betrokken was na de tweede Wereldoorlog. Het Memorandum over wie we herdenken is diverse keren aangepast. Zie https://www.4en5mei.nl/herdenken/wie-en-wat-herdenken-we/

Wederzijds respect

Er vinden in deze tijd alternatieve herdenkingen plaats, waarbij bijvoorbeeld wordt stilgestaan bij de slachtoffers in Gaza. Ik vind het tragisch dat er, naar ik vernam, mensen zijn die daar problemen mee hebben en het gevoel hebben dat dit afbreuk zou doen aan de officiële dodenherdenking. Laten we met elkaar afspreken dat ieder op diens eigen wijze mag herdenken en diens dankbaarheid mag uiten voor wat anderen voor ons betekenen. En dat geldt ook voor landen. Zo herdenken Duitsers, de Russen, de Oekraïners, de Amerikanen, de Vietnamezen, enz. ook hun slachtoffers in de verschillende oorlogen.

De consequenties

Ik ben een aantal keren naar de Dodenherdenking op de Dam geweest en heb ik de dienst meegemaakt in de Nieuwe Kerk. Mijn moeder kreeg daar kaarten voor en gaf die op enig moment aan mij. De oorlog heeft mij altijd beziggehouden. Mijn oma van moederskant woonde bij ons in. Zij had het Jappenkamp ternauwernood overleefd. Mijn opa overleefde het niet en mijn peettante kwam er halfblind uit en maakte mee hoe het kindje van haar stiefdochter er overleed. Wij maakten als kind mee hoe oma geen druppel water verspilde en het vel van de koffie als beleg op haar boterham deed. Mijn peettante had er later moeite mee toen wij een Japanse auto kochten. Mijn moeder studeerde in Zwitserland toen de oorlog uitbrak en was later veilig in Nederland, maar zij heeft een en ander niet goed kunnen verwerken, hetgeen een weerslag had op mijn gezin van herkomst.

De ouders van mijn vrouw moesten hun boerderij in Ottersum van de Duitsers verlaten en naar Apeldoorn lopen om daar ondergebracht te worden in een gebouw in de Molenstraat. Ze hebben het overleefd, maar vonden hun huis geplunderd terug. Het gezin wist vervolgens wat het was om een sinaasappel met elkaar te delen.

Deze ervaringen hadden onder andere als gevolg dat wij nooit eten weggooien en ik het eerste koude water in de douche opvang in een teiltje en dat opnieuw gebruik. Ik ontdekte, ook in mijn studie en mijn begeleidingswerk, de gevolgen voor de generatie die zelf de oorlog niet heeft meegemaakt, maar wel te maken heeft met hun getraumatiseerde (groot)ouders. Het is noodzakelijk en zinvol dat we blijven herdenken.

Realistisch idealisme en idealistisch realisme

Ik zie met afgrijzen de onmenselijke, wrede beelden uit Gaza van de uitgehongerde, getraumatiseerde kinderen en volwassenen die, met het gevaar doodgedrukt te worden, met een bak in de hand om eten smeken. Terwijl Hamasleden met wapens en al, en met hun gijzelaars, zich schuilhouden en de Israëlische regering terecht ter verantwoording wordt geroepen, op verdenking van het plegen van oorlogsmisdaden en genocide, en door het niet doorlaten van hulp. Op gruwelijke wijze worden de Mensenrechten en de Kinderrechten puur uit eigenbelang geschonden. En ontstaat er een generatie, vervuld met nog meer haat dan voorheen. Sinds mensenheugenis brengen mensen elkaar nodeloos leed toe en ontstaan er vicieuze cirkels van daders en slachtoffers. Oorlogen kennen in die zin alleen verliezers.

De literaire schrijver Arnon Grünberg gaf op 4 mei in het tv-programma Buitenhof terecht aan dat de VN en het internationale recht niet serieus genomen worden en ondermijnd worden door China, Rusland en de VS. En niet bij machte is daar iets tegen te doen. Terecht hield professor Liesbeth Zegveld, gespecialiseerd in aansprakelijkheid voor mensenrechtenschendingen, een vurig pleidooi om ondanks en juist te blijven strijden voor het internationale recht en onderstreepte zij het belang van het bestaan en behoud van de Verenigde Naties.

Bewust worden en bewust zijn

We moeten de dialoog blijven voeren en staan en gaan voor onze humanitaire waarden en normen. Ik volg de nationale en internationale politiek en de ontwikkelingen in deze wereld en ben een realistische idealist, of idealistische realist zo je wilt. De wereld verbeteren begint niet alleen bij onszelf, maar ook in onszelf. Welke conflicten spelen er zich in onszelf af? Waarom verdringen wij die, en ons zielsverlangen, waardoor er oorlogen en conflicten ontstaan? Zowel in onze directe omgeving als lokaal, regionaal, nationaal en internationaal?

Bewust doen! En samen koers zetten naar een luisterrijke toekomst!

We kunnen alleen een wereld met liefde, vertrouwen, waarheid en rechtvaardigheid creëren, als we die eerst in onszelf hervinden. Om dat te realiseren ontwikkelde ik de Pyramide-aanpak, richtte ik in 2005 de Stichting Globaliseringscentrum op en 20 maart j.l. het eerste globaliseringscentrum ter wereld. Een druppel in een oceaan en op een gloeiende plaat, ik weet het. Maar ook de concretisering van waar velen zich sterk voor willen maken: het realiseren van de Sustainable Development Goals (de SDG’s) en de Mensenrechten en Kinderrechten (de MKR).

Na het herdenken is er het feest van de bevrijding. In onszelf vindt de bevrijding plaats als we de dualiteit in onszelf herkennen en erkennen en we ons wezenlijke Zelf hervinden. Door het feest van binnen worden ook de buitenfeesten onvergetelijke gebeurtenissen. Dat is een realistisch handelingsperspectief als we luisteren naar onszelf, de ander en het andere. En dat is gelukkig te leren! Voor vragen en/of reacties: bjpvandermieden@pyramide.nl